Parazit ; Düşünceli Görüntü, Yanılgılı Fotoğraf

Parazit filmi gerici bir sosyal hicivle, Kim ailesinin zengin bir ailenin (Parks) hizmetkarı olma yolunda ilerlemesini konu alır. Şubat 2020’de, İngilizce dışında bir dil ile Akademi Ödülleri’nin En İyi Film kategorisini kazanan ilk film olarak tarihe geçti.Bu da şu soruyu gündeme getiriyor, bu Güney Kore filmi nasıl dünya çapında yankı uyandırdı?

Bu sorunun birçok cevabı var. Filmin Yapımcısı ve Yönetmeni Bong Joon-Ho gerçekten başından sonuna kadar ustaca işlenmiş bir film çekmiş, performanslar zorlayıcı ve tema yanlış bir inancın üstesinden gelinmesini ve gerçeğin trajik oluşunu *izleyiciyi içine çeken bir şekilde anlatmış.

*peripeteia: senaryoda öykünün gidişinin yada kahramanın yazgısının aniden değiştiği,döndüğü durumlara denir. Diğer bilinen adıyla baht dönüşü…

Ama ben özellikle bir yönüne odaklanmak istiyorum, “Parazit” in sembolleri nasıl akıllıca kullandığı ve temayı ifade eden motifleri. Bunlar kültürü ve dili aşabilecek araçlardır, odağımızı tekrar tekrar filmin zenginliğe karşı yoksulluğu araştırışına yöneltti. Bu yüzden bugün Bong Joon-Ho’nun ; Kim ailesinin inançlarını ve kaçamayacakları gerçeği temsil etmek için nasıl anahtar semboller kurduğunu göstermek, bu sembollerin nasıl karakterin duygusal yolculuklarını zenginleştiren motiflere geliştirildiğini keşfetmek ve bu motiflerin filmin temasını tam olarak ortaya çıkaran müthiş bir sona nasıl ulaştığını incelemek istiyorum.

Sem.bol/ˈsɪmb(ə)l/ : “basitçe başka bir şeyi temsil eden şeydir .” Ve John Truby’nin belirttiği gibi bu basit temsilin bir kitle üzerinde güçlü bir etkisi olabilir, “semboller size izleyiciyi duygusal olarak sallayan gizli bir dil verir. ” Tıpkı maddenin yüksek konsantre bir enerji olması gibi, sembol de son derece konsantre bir anlamdır. ”

“Parazit” filminde birçok sembol vardır. ama özellikle göstermek istediğim iki tane var, taş ve koku..

Taş filmin başlarında tanıtılılıyor, Kim ailesi tanıtıldıktan hemen sonra İlk sahneden, yoksul hayatı yaşadıklarını anlıyoruz. Ama Ki-Woo (oğul), bu yoksulluktan kurtulabileceklerine ve varlıklı sınıfa katılabileceklerine inanır. Bir gün Ki-Woo’nun zengin arkadaşı Min aileyi ziyarete gider ve onlara bir hediye verir……bir taş..

Min “Bu taşın bulunduğu yere materyal zenginlik getirdiği söylenir” der ve Kim-Woo ekler ; “Bu çok metoforik.”.Senaryoda, bu satır şöyle yazılmıştır..”Ne kadar sembolik…bizim için harika..”Her iki durumda da niyet açıktır, taş bir semboldür.

Bong Joon-Hu kaya hakkında ” Bu kayaya gerçekten farklı bir yer verildi.Oğlanın takıntısı gibi bir şey. Bütün film boyunca ona varlıklı hayatı gösteren zengin arkadaşı Min’i taklit etmeye çalışıyor. Min ona kayayı verdikten sonra kayboluyor, ancak kaya bir tür karakter kalıntısı. Min’in kalıntısı”…Taş Ki-Woo’nun inancını temsil ediyor. Daha başarılı bir gelecek için yaratıldığı inancını tıpkı arkadaşı Min gibi. Bu ilk sembol dokuzuncu sayfada (filmin senaryosunda) filmin başlarında tanıtılmaktadır, ancak incelemek istediğim ikinci sembol 57. sayfaya kadar açıkça tanıtılmamıştır.

Hikayenin bu noktasında; Kim ailesinin bütün fertleri , Park ailesindeki her bireyin üstünde hakimiyet sahibi olacak şekilde kendilerini başkaları gibi tanıtmış ve evin her yerine sızmışlardır.

Bong Joon-Ho’nun da dediği gibi : Kim ailesinin yeni karakterlerin işleri, özel ders vermek, temizlik yapmak ve şöförlüktü. Bir birileri ile çok yakın oldukları nadir bir durum bu. Ve birbirlerine çok yakın oldukları için birbirlerinin özel alanlarına giriyorlar ve birbirilerinin kokularını alıyorlardı. Koku hikayede mükemmel bir alet oldu. “

Senaryoda tam da burası şöyle yazmaktadır;

Da-Song bi anda havayı koklamaya başlar ardından Ki-Tek’e doğru koşar. ve onun ceketini koklar. ardından Chung-Sook’a doğru koşar. ve onun karnını koklar.

Mr.Park “Da-song senin derdin nedir ha?” Da Soong “Hepsi aynı kokuyor”. Hepsinin aynı koktuğunu fark edince farkında olmadan onları gerçek kimlikleriyle tehtit etmiş oluyor. Ancak olay örgüsünde bir işlev yerine getirmenin ötesinde, koku bir sembol olarak kullanılıyor. Kim’lerin ve özellikle Kai-Tek’in kaçamayacağı yoksulluğu temsil ediyor.

Ki-Jung “Bu bodrumun kokusu, buradan taşınmadığımız sürece geçmeyecek” Ancak bir sembolü basitçe tanıtmak ve bir kez kullanmak yerine, semboller zaman içinde tekrarlanabilir ve hatta zamanla manipüle edilebilirler.

John Truby’nin dediği gibi “bir sembol gölette dalgalanmalara benzer bir rezonans yaratır. Sembolü tekrarladığınızda, dalgalanmalar bilinçli olarak farkında olmadan dinleyicilerin zihninde genişler ve yankılanır.

Semboller tekrarlandığında motifleri oluştururlar.

Motifin birkaç tanımı vardır. “Motif, bir edebi eser için sembolik ve tekrarlanan bir unsurdan oluşan bir edebi tekniktir.”. Yani “Parazit” te Ki-Woo’nun servet arzusunun temsili olarak taşın tanıtımı bir sembol oluşturur. Ancak film tekrar tekrar taşı gösterdiğinde bir motif haline gelir. Peki sembolü tekrarlayarak motif yapmanın önemi nedir? Bunu araştırmak için taşın tekrar gösterilişine bakalım :

– Filmin başlarına dönelim, Ki-Woo taşı aldıktan sonra özlemini sürdüğü zenginlik için cesur adımlar atmaya başlar. Min’in tavsiyesi ile -ve sahte diploma ile- Park ailesinin yanında işe girer. Kim ailesi varlıklı olmaya başladığında taş tekrar ekrana yansır. Ayakta zor duran sarhoş bir adam sokağın kenarına işemeye başlar. Ki-Woo sinirle kalkar ve taşı eline alır ve kapıya doğru yürür. Sembol olan bu taşı görmek bize Ki-Woo’nun varlığa karşı duyduğu özlemin gerçek sebebini gösterir. Taşı ilk gördüğümüzde hiç bir gelişmeleri yoktu, ancak taş ikinci kere gösterildiğinde o ve ailesi hedeflerine ulaşmak üzeredirler. Fakat taşı bir sonraki görüşümüzde Kim-Woo’nun hayalleri tehlikeye girmiş durumda olduğunu görürüz.

Park ailesi tam onların gerçek kimliklerini ortaya çıkaracakken; Kim ailesi bodrum katındaki evlerine doğru kaçarlar ve daireyi tamamen su altında bulurlar. Bir şey ayağına dokunur. Bir şey ayağına dokunur. Eğilip ne olduğuna bakmaya çalışır ve Min-Hyuk’un aile hediyesi olarak verdiği taşı bulur. Derin derin nefes alarak taşa sarılır. Sanki değerli bir hazine bulmuş gibidir. Taşa ona hatırlattığı her şeyi anarak sarılır. önce zenginliğe karşı duyduğu hayranlık, sonra neredeyse bu güdüyü tatmin etmek üzere oluşu, ve şimdi taşı göğsüne bastırırken hayatından kayıp giden bu şansın karşısında ne kadar çaresiz olduğunu görürüz.

Ki-taek :”O şeye neden hala sarılıyorsun?”

Ki-Woo : “Çünkü benle kalmak istiyor.”

Ve böylece Ki-Woo’nun içindeki zenginlik ve statü ile ilgili her şey kelimelerle dışa vuruldu ve ilk motif yaratılmış oldu. Koku da motife dönüştü. Ki-Tek’in kaçamadığı bir yoksulluk sembolü olarak sunulduktan sonra. Bu sembol tekrar ve tekrar gösterildi.

Mr.Park “Dur bi saniye bu kokuyu biliyorum”

Yeon-Kyo “Ha?”

Mr.Park “Bu Mr.Kim’in kokusu.”

Ki-Tek endişelenir ve tişörtünü koklar.

Mr.Park “Açıklaması zor. Bazen aynı kokuyu metroda da alıyorum.”

Yon-Kyo “Ben hayatımda hiç metroya binmedim.” “Yani asla sınırlanırını zorlamıyor aslında hem araba kullanırken hem saygı bakımından.. ama o koku burnumun direğinin sınırlarını aşıyor.”

Kim ailesinin varlıkla olan ilişkisi, ve onları varlıklı olmaktan el koyan görünmez engel, film boyunca koku motifi ile anlatılır. Taş gibi bir şeyin anlamla aşılanarak sembolü yarattığını ve bu sembolün tekrarlanarak, youmlanarak ve manipüle edilerek motif olduğunu görmüş olduk. Fakat asıl ilerleme için bir basamak daha var. Parazit filminin temasını anlatan iki motif var.

Tüm bunlar yaşam, insanlık veya evren hakkındaki büyük soru ile ilgilenir buna cevap arar. Peki motif ve tema arasındaki fark nedir?

“The Cambridge Introduction to Narrative,” de yazar olan H. Porter Abbott tema ile motif arasındaki farkı şöyle açıklıyor.Teknik terimler olarak, genellikle birbirlerinin yerine kullanılırlar, ancak motifler özellikle anlamlarında çeşitlidir. Ancak anlatıyı tartışmak için genel bir çalışma kuralı olarak, bir tema soyuttur ve bir motif somuttur.

Esasen, bir motif işaret edebileceğiniz bir şeydir. Taşı ekranda görürsünüz. kokuyu diyolog ile seçebilirsiniz. Ancak tema, bu motiflerle ifade edilen anlamdır. “Parazit” te, hikaye doruğa ulaştıkça bunu en açık şekilde görebiliriz. kaçışlarından ve evlerinin su basmasından sonra Ki-Tek’i ele geçirmeye başlayan bir çaresizlik görüyoruz.

“Plan yapma yeter.” Koku motifi Ki-Tek’e alt sınıftaki yerini hatırlatmak için tekrar tekrar geliyor. Kırılma noktasına kadar ; Bu sırada, Ki-Woo servet hayaline gittikçe yaklaşıyor.

“Hepsi son dakika gelmiş olmalarına rağmen harika görünüyorlar. Hepsi sakin ve havalı görünüyor.” Ama bir problem var. Önceki hizmetçi ve kocası bodrumda tutsak ediliyor. İkisi de Ki-Woo’nun gerçek kimliğini biliyor. Her şey her an açığa çıkabilir. Motif taş tekrar döner. Onun hayalinin önünde duran herkesi tehtid etmek için kullanır. Ki-Woo taşı onu yoksulluğundan azad etmesi için kullanmayı beklerken taş onun yıkımının sembolüne dönüşür.

Film şiddetli bir climaxe ulaşırken son kez koku motifi tekrar nükseder. Ki-Tek, yoksulluk kokusunun onun ayrılmaz bir parçası olduğu gerçeğiyle yüzleştiğinde kaçınılmaz olan baht dönüşü gerçekleşir. semboller anlamı tanıttı. semboller tekrar ettikçe motiflere dönüştü. Sonunda hikayenin ana teması belirlendi.

Yoksulluk içinde olan insanlar genellikle, hayallerine bakılmaksızın, varlıklı sınıfa katılma gücüne sahip değildirler. “Parazit”, eski edebi sembollerinin nasıl kullanılacağına dair mükemmel bir örnektir. Dil ve kültürü aşarak dünya çapında yankı uyandıran hikayeler yaratabilirler. Ve “Parazit” durumunda, sonuç zamanlarımıza hitap eden ve bize kendi sembolü haline gelen bir film bırakan mükemmel bir sosyal hicivdir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s